Kısa Sap Bağlama Akordu Nasıl Yapılır?
Hobi olarak ilgilendiğim saz çalmak, işin içine akort girince bazen dayanılmaz bir işkenceye dönüşüyor. Bir de benim gibi acemiyseniz içinden çıkılmaz bir hâl alabiliyor. İnternette aradığım açıklıkta bir kaynak bulamadığım için kendi deneyimimle öğrendiğim yöntemi sizinle paylaşmak istedim.
İnternette paylaşılan videolara bakarak akort yapmaya çalışırken ne yazık ki sazımın bir telini kopardım ve daha büyük bir sorun yaşadım. Üstelik sazı satın aldığımda yapılan akortla çalarken istediğim güçlü sesi alamıyordum.
Daha sonra sesini beğendiğim bir saz buldum. Telefonuma yüklediğim akort programıyla her telin ses frekansını ölçtüm. Bu ölçümlerden yararlanarak, akort konusunda pek bilgim olmadığı hâlde kendi sazımı ayarladım. Sonuçtan oldukça memnun kaldım. Saz hocam Çağatay Bey bile önceki ve sonraki ses arasındaki farka şaşırdı. Artık teknolojiden yararlanma zamanı!
Programla ölçtüğüm değerler ve webden doğruladığım frekanslar
Yazıyı güncellerken programla yaptığım ölçümleri web kaynaklarındaki nota frekanslarıyla karşılaştırdım. Aşağıdaki tabloda kendi ölçümlerimi ve La4 = 440 Hz referansında, eşit aralıklı sistem için doğrulanan hedef frekansları birlikte görebilirsiniz. Hedefleri bir ondalık basamağa yuvarladım. Nota–frekans hesabı: UNSW Üniversitesi
| Alttan tel sırası | Nota | Programla ölçtüğüm | Webden doğrulanan hedef |
|---|---|---|---|
| 1. tel | Re — D4 | 287,2 Hz | 293,7 Hz |
| 2. tel | Re — D4 | 286,6 Hz | 293,7 Hz |
| 3. tel | Re — D3 | 143,3 Hz | 146,8 Hz |
| 4. tel | Sol — G3 | 190,7 Hz | 196,0 Hz |
| 5. tel | Sol — G3 | 190,7 Hz | 196,0 Hz |
| 6. tel | La — A3 | 217,7 Hz | 220,0 Hz |
| 7. tel | La — A2 | 108,9 Hz | 110,0 Hz |
Programla ölçtüğüm değerler, örnek aldığım sazdan ekran görüntülerini çektiğim sırada elde ettiğim sonuçlardır. Hedef frekanslar ise belirtilen referans ayarındaki nota değerleridir. Dolayısıyla kendi ölçümlerimi bütün bağlamalar için değişmez bir akort kuralı olarak değerlendirmemek gerekir.
Bu tel yerleşiminde alt grup Re, orta grup Sol, üst grup La seslerine karşılık gelir. Re–Sol–La düzeni MEB’in eğitim kaynağında da yer almaktadır. MEB kaynağı
Telefonla nasıl akort yapıyorum?
Öncelikle telefonumuza Google Play üzerinden Tuner – gStrings uygulamasını indirelim. Ardından otomatik akort modunu açalım. Yukarıdaki hedefleri kullanacaksak referans ayarını La4 = 440 Hz, ses sistemini de eşit aralıklı — Equal tempered olarak seçelim.
Telefonu sazımıza yakın bir yere koyalım. Perdeye basmadan, ayarlayacağımız tele tek başına ve hafifçe vuralım. Diğer telleri susturarak programın yalnızca o telin sesini ölçmesini sağlayalım. Sonra burguyu küçük hareketlerle çevirerek hedef frekansa yaklaşalım.
Burada yalnızca nota harfine bakmak yeterli değildir; oktavı da kontrol etmeliyiz. Benim görsellerimdeki yerleşimde:
- 3. tel, ilk iki Re telinden bir oktav daha pestir.
- 7. tel, 6. teldeki La sesinden bir oktav daha pestir.
Bu nedenle 3. teli 293,7 Hz’e veya 7. teli 220 Hz’e yükseltmeye çalışmayalım.
Bu anlatım, görsellerimdeki kısa sap bağlama Re–Sol–La yerleşimi içindir. Sazın ölçüleri, tel kalınlığı ve kullanılan düzen değişebileceği için hedeflerin kendi sazımıza uygunluğunu öğretmenimizle veya saz ustamızla doğrulayalım. Olağan dışı gerilen bir teli zorlamayalım. Bütün telleri ayarladıktan sonra akordu yeniden kontrol edelim.
Düşüncelerinizi ve deneyimlerinizi admin@cuneythoca.com adresine gönderirseniz memnun olurum. Böylece deneyimlerimizi paylaşarak birbirimize yardımcı olabiliriz.
Selamlar, keyifli çalışmalar…
